Ang Gabi ni Ebang Bakulaw

(Isang mahabang love poem sa ilalim ng balite)

i. prologo: pagbukas at pagbulwak

bumubukaka ang dilim

sa dilat kong mata

upang masuyo ng aking hininga

ang pahapyaw na liwanag

ng ngiti sa pagitan ng iyong mga hita’t binti.

Bumubuka ang dilim

Bumubukaka ang lilim

Lumiliwanag ang anino

Kumukulo ang orgasmo

Nanginginig ang pandinig

Ng musika ng pagniniig

At panginginig

Sa saliw ng pagyanig

Ng malamig kong titig.

Bumubukaka ang dilim

Bumubuka ang dilim

Bumubulwak ang dugo

Bumubukas ang sulo

Bumubukas, sumisindi, lumiliyab, lumalagablab

Sa alab ng alapaap

na itim

sa pagbukas ng dilim

Lumalamig ang lambing

Ng labi at lambi

Lumalandi ang labi

Ng yumaong lambing.

Lumalamig ang dilim

Ng bukakang itim

Sa lambing at lambi

Ng labi at labi.

Bumubukaka ang dilim

Bumubuka ang lihim

Lumalamig ang kimkim

Na lilim ng lihim.

Nililimot ng lihim mo

ang pahapyaw na liwanag

ng ngiti sa pagitan ng iyong mga hita’t binti.

ii. bilog ang buwan sa ilalim ng balite

bilog ang buwan sa ilalim ng balite

busog ang dilim sa mga kuwentong maitim

dilat ang mata ko sa katititig sa iyo

o buwang madilim

o buwang malihim.

Bilog ang buwan sa ilalim ng balite

Pinupuno ng lunggati ang sabik kong ngiti

Binubusog sa orgasmo ang panaginip kong itim

Na bumuka sa mata ng dilim ng lihim.

Bilog ang buwan sa ilalim ng balite

Pinalalamig ng lilim ang yakap ng hangin

Hinihintay ko ang pagbaba ng paraluman

Hinihintay ko ang pag-awit ng buwan.

Dilat ang mata sa katititig sa iyo

O buwang madilim umawit ka ng mito :

Upang bumaba ang aking paraluman

At mamalas ang lihim ng mukha niyang bathaluman.

Dilat ang mata sa katititig sa iyo

O buwang malihim ibulong ang gusto

Ang langit, ang langit, sumisilay sa’yong singit

O paralumang diwata na ang mata ay singkit.

Bilog ang buwan sa ilalim ng balite

Hinihintay kong lumantad ang kanyang ngiti

Upang bumulwak ang pahapyaw na liwanag

ng ngiti sa pagitan ng iyong mga hita’t binti.

iii. Ebang bakulaw

Sasara ang bulaklak

Bubuka ang bulaklak

Lalabas ang reyna

Sasayaw ng cha-cha

Bum-ti-yaya ! Bum-ti-yaya! Bum-yeye!

Ang lahat ng pangit

Ay nagtatago sa dilim

Ang lahat ng lagim

Ay nagtatago sa itim

Ang lahat ng lihim

Ay nanlalamig sa lilim

Ang lahat ng lilim

Bumubulwak sa dilim

Ang buhok niya’y dumadaloy na araw,

Bawat hibla’y gabing pumapanaw.

Mga mata niya’y kristal na uniberso,

Ang kanyang hininga’y hinabing mga berso.

Ang kanyang labi’t ngiti’y eternal na dalumat,

Ang kanyang tinig at titig ay gintong alamat.

Ang kanyang mga pisngi’y dambana ng mga halik

Ang kanyang mga halik ay daungan ng pintig.

Ang mga mata ko’y kanyang inalipin

Nang siya’y bumaba sa punong madilim

Ang aking haraya’y kanyang kinakain

Nang siya’y pumanaog sa halamang malihim.

Bum-ti-yaya ! Bum-ti-yaya! Bum-yeye!

Bum-ti-yaya ! Bum-ti-yaya! Bum-yeye!

iv. sayaw ng alipin at bakulaw

walang kasing liwanag ang kanyang mga kamay

na aking hinawakan, hinagka’t, ikinampay

saka kami’y magkayakap at paikot na sumayaw

sa saliw ng awit ng hanging maginaw.

Walang kasing liwanag ang kanyang mga kamay

Idinampi niya ito sa pisngi kong walang kulay.

Pinahid niya ang luha ng paghihintay

At nangakong makikipagsayaw habangbuhay.

a.

idinampi niya sa pisngi kong walang kulay,

rikit at hiwaga ng kanyang mga kamay.

indak sa musika’y tulang dakila

sayaw sa dilim ay eternal na talinghaga

dahil lilim ng lihim ay maliwanag

epidemyang laganap ang ngiting binubunyag.

lason na ngiti’y dilim na kumakagat

ay ! ang kanyang tinig ay gintong alamat.

tulog pa ang umaga sa pagsayaw ng bakulaw

oras ma’y tumitigil sa kanyang pagpalahaw.

retasong tagpi-tagpi ang alaala ng gabi

relasyong kailan ma’y di malilimot sa ngiti.

ewan ko kung kailan ako dadalawin ng araw.

b.

ang alindog ng halimaw na bathaluman ang mukha

na tanging bumibihag sa puyat kong mga mata

ay di na magpapapatak ng kahit isang luha

at di na hahayaang ang mata ay magmuta.

nang siya’y pumanaog at kami’y magsayaw

sa saliw ng awit ng hanging maginaw,

ang kanyang mga pisngi’y naging daungan ng halik

oras ay tumigil sa bawat pintig ng dibdib.

c.

musikang eternal ang maayang nang-aakit,

alisan ng pangamba ang takot kong pumikit.

retasong tagpi-tagpi ang alaala ng gabi

ilaw sa pagsayaw ang namamanghang guni-guni

ewan ko kung kailan ako dadalawin ng araw

pag tuluyan na sigurong ang haraya ay pumanaw.

ulilain man ako ng talinghaga ng isip

yayakapin ko pa rin ang misteryo ng bakulaw

alilain man ako ng kanyang malihim na ngiti

tunawin man ako ng liwanag ng araw.

v. epilogo : isang love poem sa ilalim ng balite

Bubuka ang bulaklak

Lalabas ang reyna

Ang pag-ibig ko sa iyo

O Ebang bakulaw

Ay higit pa sa sangsang

Ng katas ng kakwate

Sa dibdib ng lungayngay

Na kalaliman ng gabi

Ngunit mas masarap pang

Ihambing sa tsokolateng

Tinunaw sa sarap

Ng kapusukan ng gabi.

Bilog ang buwan sa ilalim ng balite

Pinupuno ng lunggati ang sabik kong ngiti

Pumapanik na ang diyosang paraluman

Ngunit sabi niya sa aki’y di niya ako iiwan.

Bumubuka ang dilim

Bumubukaka ang lilim

Lumiliwanag ang anino

Kumukulo ang orgasmo

Nanginginig ang pandinig

Ng musika ng pagniniig

At panginginig

Sa saliw ng pagyanig

Ng malamig kong titig.

Hindi raw niya ako iiwan

Iyan ang pangako niya

Sa ilalim ng balite

Saksi ang itim na buwan.

Kaya’t ako ay nag-iwan

Ako ay nagpunla

Ng tatlong patak ng luha

Na inialay ko sa lupa

At sa aking pagtalikod

May umusbong na makahiya

At sa maputlang pisngi ko’y

May nagmarkang alaala.

Ang Tatlong Utos

Litung-lito ka na sa pag-ibig. Hindi mo alam ang gagawin mo sa iyong relasyon. Nasisiraan ka na ng bait sa kanya. Wala kang ginawa kundi magparinig sa tumblr at facebook mo ng mga status messages na hindi naman niya mababasa.

Ginawan mo siya ng kanta at hinarana. Natuto ka na ring tumula. At pinangakuan mo siyang gagawan ng nobela at pelikula. Mapasaiyo lang ang puso niya.

At ang sagot niya sa iyo, isang makabagbag-damdaming: K.

Paano ba umibig?

Paano ba mabuhay?

Isapuso. Isaisip. Isagawa.

Sundin Ang Tatlong Utos.

A Love Letter to Luna

to my beloved princess moon,

i have been a lunatic, composing songs and verses to a moon which i can only see and admire when the sun has slept. it is almost a guilty pleasure, a sin, because admiring you in the dark forces one to hide from the light and do it in secret. as all the great loves should be. and so i have been staring at the moon, as all lunatics do, in the dark, in secret, when and where nobody else is watching.

i sent my songs and verses to the sky for you to read and listen to. i sang them as hard as i could so that it will reach the empty and silent sky. My verses had to be resilient to survive the immensity of the silent space that separates the earth and the sky. I had to wound myself and bleed into my words so that they will have enough passion and strength to reach your ears up in the heavens.

my verses traveled far. they almost lost their drive and their meaning. your throne was too far for my mortal verses and melodies to reach. but they persisted. i bled enough for it to reach your heights. and finally, you heard them. and you wept.

i never knew why you wept. i never found out whether you were moved by my rhetoric or by my words and music. the distance that separates us was too wide i can only imagine the reasons. i imagine that you were moved by the hopelessness of the metaphors and the longing in the rhyme. i imagine that you wept because you too wanted to close the distance. that you wanted to leave your throne in the sky and be with the maker of these verses...but your place is in the sky, and the laws of the universe forbid you to come down and be with a mortal poet. but you see, it is my imagination that kept me composing...because deep inside of me, i know that the true reason for your weeping would be more painful to me than to you. i will never dare find out. i will settle with the reasons i have created in my imagination.

and then, a sliver of moonlight kissed my cheeks and whispered to me the real reason of your weeping. and true enough, it was more painful to me than to you. it was more tragic than i can ever imagine.

the sliver of light told me your secret. you were wounded by my song and verses. not by its hopeless longing for your light but because it told you that i was admiring an imagined princess of the moon--a princess moon that i have created inside my head. my songs told you a tale of tragic love--that i never longed for the real moon, the real princess, that i only loved an image of you that i have fashioned through my craft.

the half light came to me in the middle of the night and confessed to me your secret love. she told me that you fell in love with my verses and my words. they wounded you, and you fell in love with them. not with its maker but with the reflection of the maker they had within them. you fell in love with the poem and not the poet...

my verses betrayed me. my songs, despite the blood i shed into them, lost its melodies in the vast distance of the heavens. They have lost their true meaning. They have failed. They only brought you an echo of my dreams and my longing. their meaning faded into the dark silent space...

and they stole you...they stole your heart so i can never find it...

so i write again. as a vain attempt to regain the meaning of my words.

it was our tragedy. i have admired your light from a dark distant place. i have sung about your beauty. my songs betrayed me. tristan claimed isolde and never brought her home to his king.

and so this is the farewell.

a farewell not to the princess moon i have loved but to the poems i have crafted to woo you for me. I sing farewell to the poems who clouded the moon from my sight. i must move on, i must walk on, far, far away. I must leave and find a darker, farther place. I must hide in a more secret secluded shade and find a view of the moon that is not curtained by the clouds.

I must find the real princess moon.

So she can find the poet who created her secret love.

and maybe, she can shine on that dark, secret shade even for a moment...

and the poet shall write again...

-mar
prince of the dark woods

Anino

Tanghaling tapat noon kaya akala ko’y iniwan niya ako. Mag-isa kong tinatahak ang mainit at mabatong kalsada. Isang pagtutumbalikan ang mga ganoong sandali: nagtutunggali ang init at alisangsang ng paligid—ang sumisingaw na usok sa mga batong nagkalat sa daan, ang kahungkagan ng kalsada’t kawalan ng mga punong masisilungan, ang kawalang-hanggan ng abot-tanaw na kulay araw magmula sa’king talampakan hanggang sa kanyang sinapupunan—at ang lamig ng paglalakbay sa ganitong paligid…nang nag-iisa.



Malakas ang hangin ngunit mainit at tuyo. Nangungutya ang hampas nito sa aking pisngi at imbis na pawiin ang uhaw ng aking balat, lalo itong nang-aasar upang mapikon ang aking balat at lumuha ng pawis—na imbis na makapawi rin ng uhaw ay nakadaragdag sa alisangsang ng paligid, sa pandidiri ko sa sarili at sa pakiramdam kong di-mapakali. Sa mga ganitong sandali, lalo ko siyang hinahanap.



Dahil nang magsimula akong maglakbay ay siya ang aking sinusundan. Di ko man tiyak ang aming patutunguhan ay sa kanya ko ipinagkatiwala ang landas ng aking mga talampakan. Bulag kong inaapakan ang kanyang mga bakas at buong pagtitiwalang sinusundan ang landas na siya lamang ang nakaaalam.



Nang magsimula kaming maglakbay ay malamig ang simoy at ramdam mo ang halik ng hamog. Ngunit mainit ang pakiramdam sapagkat dalawa kaming naglalakbay. Hindi tulad ngayong nagtatayuan ang aking mga balahibo sa lagkit ng pawis at lamig ng sikmura. Sa sikmura ko nga ba ito nararamdaman? Noon, sinusundan ko ang bawat hakbang niya, ang bawat liko, ang bawat iwas sa lubak, ang bawat pagtawid sa mga lansangang nagkukrus at mga nagsasangang-daan. Bulag ako. Siya ang aking mata.



Tanghaling tapat noon kaya akala ko’y iniwan niya ako. Nang namalayang kong buhat-buhat pala niya ako sa aking buong paglalakbay sa katanghaliang-tapat. Buhat niya ang bawat hakbang ko patungo sa kung-saan. Naibsan ang lamig ng aking sikmura nang matanto kong hindi pala ako nag-iisa.



Saan ba tayo pupunta? Hindi niya ako sinasagot o marahil hindi lang ako nakikinig nang tama. Ngunit ramdam ko na ang sagot niya sa aking mga tanong ay hindi na dapat sinasabi pa. Ang pagbuhat niya sa aking mga yapak ay sapat nang sagot sa misteryoso naming paglalakbay. Lubos ang aking pagtitiwala sa kanya. Mula nang umagang kami’y nagsimula—nang siya’y nasa aking harapan, hanggang sa tanghaling buhat niya ang aking mga paa. Marahil ayaw niya akong mapagod sa aming napakahabang paglalakbay.



Kahit kailan ay hindi ako lumingon sa aking pinanggalingan. Sabi nila’y hindi raw makararating sa paroroonan ang mga gayon. Ngunit ang paglalakbay na ito ay pasulong lamang. Walang puwang sa paglingon, sapagkat ang bawat hakbang ay pagtitiwala lamang sa aking sinusundan noong umaga, at sa bumubuhat sa akin noong tanghali. Ang paglingon ay pagdududa sa mga likong kanyang tinahak para sa akin. Ang paglingon ay pagkuwestiyon sa kanyang mga desisyon. Ang paglingon ay kawalan ng utang na loob.



Kulay pula na ang kalsadang pinaglalatagan ng aking mga yabag. Mas malakas na ang ihip ng hangin—parang buntong-hininga ng pagod na araw. Tanda ito ng kanyang pagpapaalam at antok. Lalong lumamig ang aking sikmura nang matanto kong wala na ang bumubuhat sa aking mga yapak.



Iniwan niya ako nang tuluyan. At dama ko ang lamig ng pag-iisa. Ngayon ay di ko alam kung saang landas ako tutungo, kung saang kalsada liliko, kung aling kalye ang tatawiran at kung aling daan ang iiwasan. Ngunit patuloy ako sa ‘king paglalakbay nang hindi alam kung saan ako tatahan.



Binalutan ako ng takot, pangamba, at pagdududa sa aking naging paglalakbay. Saan niya ako dinala? Bakit niya ako biglang iniwan? Siya na pinagkatiwalaan ko ng aking mga paa, siya na pinagkatiwalaan ko ng aking mga mata, siya na gabay ko, na init ng aking sikmura. Pero nasaan siya? Wala.



Sa paglalakbay kong pasulong lamang, kung saan ang paglingon ay pagbawi ng pagtitiwala, lumingon ako. At sa aking paglingon, nakita ko siyang tinutulak ang aking mga paa sa daan na dapat kong apakan. Tumigil siya ngunit patuloy ako sa paglalakad. Agad akong nagtaka. At sa muli kong paglingon, ako’y nahulog sa bangin na hanggang ngayo’y hindi ko pa nararating ang kaila-ilaliman.

Pagkatapos mong bumoto

Minsan sa anim na taon, nagiging politikal ka. Di mo alam kung bakit. Pero bigla na lang, madali kang mag-init, maging passionate, maging madaldal kapag ang usapan ay politika na. May napipisil kang kandidato. Tingin mo siya ang nararapat. At napipikon ka bigla kapag ang mga kaibigan mo ay boboto ng iba.

“Tangina bakit ‘yan? E bobo naman yan?”

“Iboboto mo ‘yan dahil lang sa pangalan ng magulang niya? C’mon!”

“Galing at Talino? E bakit pumili ng artistang incompetent na running mate?”

“Eh mayabang masyado ‘yan! So full of himself”

“Magnanakaw naman ‘yan eh. Ginagawang business ang gobyerno.”

Sangkatutak ang post mo sa facebook, twitter at tumblr. Pinagsisigawan mo kung sino ang iboboto mo at kung sino ang di dapat iboto.

“Siya ang iboto natin! Tiyak ang asenso! Giginhawa tayo! Tapos ang kahirapan! Walang korupsiyon!”

Punung-puno ka ng pag-asa. Punung-puno ng apoy. Minsan sa anim na taon, nagiging politikal ka.

Pupunta ka sa presinto. Suot ang kulay ng kandidato mo. Boboto ka na.

Dalawa ang resolution pero iisa ang ending ng kwento mo:

Una. Nanalo ang kandidato mo. Ang saya-saya mo. Nagpost ka ulit sa lahat ng social networking site mo: “Tangina nyo! Panalo kami!” Proud na proud ka sa kandidato mo. At malaki ang tiwala mong magbabago ang Pilipinas dahil sa kanya.

Pangalawa. Natalo ang kandidato mo. BV ka. Nagpost ka ulit sa lahat ng social networking site mo: “This country deserves its leaders.” Bitter ka. Feeling mo wala na tayong pag-asang bumangon pa.

Alin man ang resolution, ito ang ending mo:

Babalik ka sa gawain mo araw-araw. Gigising, mag-aalmusal, maliligo, maghahandang pumasok. Papasok sa opisina, magtatrabaho, magrereklamo sa tambak ng trabaho at sa kakupalan ng boss mo. Di ka makahintay mag ala-singko. Uuwi, mabubuwisit sa trapik, isusumpa ang Pilipinas, mangangarap na mag-abroad. Darating sa bahay, manonood ng balita. Mabubuwisit sa Pilipinas. Kakain, matutulog.

Maghihintay ka ulit ng susunod na eleksiyon para maging politikal.

At sa tuwing mabuburat ka sa sitwasyon ng bayan mong pinakamamahal, tuwing natatrapik ka o manonood ng balita, kahit minsan, hindi mo naisip, na ikaw ang may kasalanan.

Dahil minsan ka lang sa anim na taon may pakialam.

-juan ekis